TỔNG QUAN LUẬN ĐIỂM VỀ RỬA MŨI BẰNG CORTICOID SAU PHẪU THUẬT NỘI SOI MŨI XOANG Ở BỆNH NHÂN VIÊM MŨI XOANG MẠN TÍNH
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Viêm mũi xoang mạn tính (VMXMT) là bệnh lý phổ biến (5-12% dân số), ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Khi điều trị nội khoa thất bại, phẫu thuật nội soi mũi xoang (PTNSMX) được chỉ định, nhưng kết quả phụ thuộc nhiều vào chăm sóc hậu phẫu. Sử dụng corticosteroid tại chỗ dạng rửa mũi thể tích lớn sau mổ cho thấy tiềm năng kiểm soát viêm và ngăn ngừa tái phát. Tuy nhiên, phương pháp này chưa được FDA phê duyệt chính thức, bằng chứng về tính an toàn và hiệu quả còn chưa đầy đủ, đặc biệt tại Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tổng quan hiệu quả và tính an toàn của phương pháp rửa mũi bằng corticosteroid sau PTNSMX ở bệnh nhân VMXMT. Mục tiêu: mô tả hiệu quả và tính an toàn của phương pháp trên. Phương pháp nghiên cứu: Tổng quan luận điểm theo hướng dẫn PRISMA. Tìm kiếm trên các cơ sở dữ liệu PubMed, Cochrane, Rhinology Journal và thư viện Đại học Y Hà Nội từ năm 2010 đến 2025. Tiêu chí lựa chọn: nghiên cứu về rửa mũi corticosteroid thể tích lớn sau PTNSMX điều trị VMXMT. Loại trừ các tổng quan, phân tích gộp, luận văn, báo cáo ca bệnh. Hai mươi nghiên cứu (894 bệnh nhân) được đưa vào phân tích. Kết quả: Đa số các nghiên cứu cho thấy rửa mũi corticosteroid cải thiện điểm SNOT-22 và LKES tốt hơn có ý nghệ thống kê so với rửa nước muối đơn thuần (6/7 nghiên cứu) và so với xịt mũi corticosteroid (3/4 nghiên cứu). Về an toàn, sử dụng ngắn hạn (≤3 tháng) không gây ức chế trục HPA. Sử dụng dài hạn (>12 tháng) ghi nhận ức chế HPA không triệu chứng ở 23% bệnh nhân (nghiên cứu Soudry 2016), đặc biệt khi phối hợp với corticosteroid dạng hít hen (OR=30,4). Không có thay đổi nhãn áp có nghĩa lâm sàng. Liều budesonide lưu lại sau rửa là 37,9% liều ban đầu. Kết luận: Rửa mũi corticosteroid sau phẫu thuật nội soi mũi xoang cải thiện chất lượng cuộc sống và điểm số nội soi, đặc biệt ở bệnh nhân có polyp mũi hoặc viêm mũi xoang tăng bạch cầu ái toan, đồng thời không làm tăng nhãn áp trên lâm sàng. Cần thận trọng và theo dõi ức chế trục HPA ở bệnh nhân sử dụng đồng thời nhiều đường corticosteroid khác (như hít hen). Cần cá thể hóa điều trị dựa trên thể bệnh, bệnh đồng mắc và tổng liều corticosteroid.
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. Maspero et al. World Allergy Organization Journal (2024) 17:100886 http://doi.org/10.1016/j.waojou.2024.100886.
3. Harvey RJ et al. Effects of endoscopic sinus surgery and delivery device on cadaver sinus irrigation. Otolaryngol--head neck surg. 2008;139(1):137-142. doi:10.1016/j.otohns.2008.04.020.
4. Jiramongkolchai P et al. Use of Off-Label Nasal Steroid Irrigations in Long-Term Management of Chronic Rhinosinusitis. Ear Nose Throat J. 2021;100(5):329-334. doi:10.1177/0145561321998521.
5. Kaur G, Department of Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery, Government Medical College, Punjab, India, Sahni D, et al. A comparative study of budesonide versus saline irrigations in postoperative care of patients with nasal polyposis. B-ENT. 2020;16(2):91-96. doi:10.5152/B-ENT.2020.20004.
6. Rawal RB et al. Post-operative budesonide irrigations for patients with polyposis: a blinded, randomized controlled trial. Rhin. 2015;53(3):227-234. doi:10.4193/Rhino14.196.
7. Huang Z zhen et al. Budesonide nasal irrigation improved Lund–Kennedy endoscopic score of chronic rhinosinusitis patients after endoscopic sinus surgery. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2019;276(5):1397-1403. doi:10.1007/s00405-019-05327-6.
8. Smith KA et al. Safety of long‐term high‐volume sinonasal budesonide irrigations for chronic rhinosinusitis. Int Forum Allergy Rhinol. 2016;6(3):228-232. doi:10.1002/alr.21700.
9. Soudry E et al. Safety analysis of long‐term budesonide nasal irrigations in patients with chronic rhinosinusitis post endoscopic sinus surgery. Int Forum Allergy Rhinol. 2016;6(6):568-572. doi:10.1002/alr.21724.
10. Shipman et al. Quantification of Budesonide Retained in the Sinonasal Cavity After High-Volume Saline Irrigation in Post-Operative Chronic Rhinosinusitis. Am J RhinologyAllergy. 2024;38(3):169-177.
11. Harvey RJ et al. Corticosteroid nasal irrigations are more effective than simple sprays in a randomized double-blinded placebo-controlled trial for chronic rhinosinusitis after sinus surgery. Int Forum Allergy Rhinol. 2018;8(4):461-470. doi:10.1002/alr.22093.
12. Valenzuela CV et al. Intranasal Corticosteroids Do Not Lead to Ocular Changes: A Systematic Review and Meta‐analysis. The Laryngoscope. 2019;129(1):6-12. doi:10.1002/lary.27209.